Elektrik-Elektronikte Aradığınız Herşey Burda...(e-e indexi)

Durum
Üzgünüz bu konu cevaplar için kapatılmıştır...
#1
Arkadaşlar bu alanda açmış olduğum tüm konuları derleyip toparladıktan sonra buraya aktaracam ...elektrik-elektronik kapsamında herhangi bi alt forum olmadığından elektronik ve elektrikle ilgili tüm konularının tek başlık altında ve rahat bi şekilde erişim sağlayanabilmesi için bunu yapmayı uygun gördüm ...ve ayrıca bu konuyu imzama sabitleyerek erişimizi kolaylastırdım....şimdiden hayırlı olsun
 
#2
Temel elektronik bilgisi: Dirençler

DİRENÇ:
Devreye uygulanan gerilim ve akım bir uçtan diğer uca ulaşıncaya kadar izlediği yolda birtakım zorluklarla karşılaşır. Bu zorluklar elektronların geçişin etkileyen veya geçiktiren kuvvetlerdir. İşte bu kuvvetlere DİRENÇ denebilir. Kısaca ohm ile gösterilir
İlk olarak direncin tarifiyle başlayalım. Elektrik akımına karşı gösterilen zorluğa direnç denir. Genel olarak "R" harfi ile sembollendirilir. Birimi ise "W" Ohm' dur.Aşağıdaki gibi çeşitli sembollerle gösterilir. Ohm Kanunu Kapalı Bir elektrik devresinde direnç ; devre gerilimi ile devreden geçen akımın bölümüne eşittir,
Elektriksel devrelerde kullanılan direnç



Kapalı Bir elektrik devresinde gerilim; devre direnci ile devreden geçen akımın çarpımına eşittir, Kapalı Bir elektrik devresinde akım; devre gerilimi ile devre direncinin bölümüne eşittir,gibi üç sekilde ifade edilir. Yeri gelmişken gerilim ve akımıda tanımlayalım:
Gerilim:Bir elektrik devresinde, iki nokta arasındaki potansiyel farka gerilim denir.Gerilim genellikle "U" harfi ile sembollendirilir,Fakat bazı kaynaklarda "E" olarak da gösterilebilir.Birimi ise "V" Volt' tur. Akım:Bir elektrik devresinde serbest elektronların bir taraftan diğer tarafa yer değiştirmesidir.Bu yer değiştirme güç kaynağı içinde "-" den "+" ya doğru olur,devre içinde ise "+" dan "-" ye doğru olur.Buna elektron akışı - akım denir.Akım "I" harfi ile sembollendirilir,Birimi ise "A" Amper' dir.
Ohm Kanunun formülsel ifadesi ise şöyledir; R = U / I Û W = V / A Direnç Şekilleri ve yapıları Dirençler yapıldıkları malzemeye göre; 1. Karbon Dirençler , 2. Telli Dirençler olarak ikiye, Kullanılışlarına göre ise:

1. Sabit Dirençler
2. Ayarlı Dirençler olarak ikiye ayrılırlar.

Dirençler şekildeki gibi tasarlandıkları gibi farklı maddelerden farklı şekil ve bağlantılarla da tasarlanabilirler;
Carbon Dirençler : Şekilde görülen basit devre direncidir.
Güç Dirençleri : Yüksek güçlü akımlar altında da rahatlıkla çalışırlar.
Potansiyometre : Üç uçlu ayarlanabilir bir dirençtir.
Bu dirençlerin hacimlerinin ufak olması ve sabitsel olarak kodlanabilmesi için renksel direnç kodları oluşturulmuştur, aşağı da bu kodları inceleyip hesap yapan siteler mevcuttur;
4 Bandlı Direnç hesabı için: 5 Bandlı Direnç hesabı için:




Bu dirençlerin hacimlerinin ufak olması ve sabitsel olarak kodlanabilmesi için renksel direnç kodları oluşturulmuştur, aşağı da bu kodları inceleyip hesap yapan siteler mevcuttur;


Bir direncin iç yapısı


Devrede bulunan elemanlar üzerinden geçen akım ve oluşan gerilim elemanların bağlantı şekillerine göre ikiye ayrılabilir;
Seri Bağlama: Elemanlar üzerinden akım geçerken bir sırayı takip ediyprmuş gibi önce birinden sonrada diğerinden geçerek gider. Akımlar sabit Gerilimler farklıdır. Örnek şekil aşağıdadır.



Paralel Bağlama: Elemanlar ardarda değil de yan yan bağlanmıştır, akım aynı anda ikisinden birden geçebilir. Gerilimler aynı Akımlar farklıdır. Örnek şema aşağıdadır.




Ayarlı dirençlerin 1A akım değerine kadar kullanılanlarına potansiyometre , 1A den büyük akımlarda kullanılarına ise reosta adı verilir. 1A akım değerine kadar kullanılan Sabit direnç ve potansiyometrelerin yapımında karbon maddesi kullanılır. 1A den büyük akımlarda kullanılan Sabit direnç ve reostaların yapımında ise konstantan, kentol ve mag- nezyum maddeleri kullanılır.
Ayrıca bazı özel dirençlerde bulunmaktadır. 1. Sanayide , bilgisyarlarda , hesap makinelerinde ve çeşitli modüllerde kullanılan entegre tipi dirençler, 2.Üzerine düşen ışık şiddetiyle ters orantılı olarak direnci değişen LDR (foto direnç), Foto direncin üzerine düşen ışık şiddeti azaldıkça direnci artar, ışık şiddeti arttıkça direnci azalır. Doğru ve Alternatif akımda da kullanılabilir. 3.Bulunduğu ortamdaki sıcaklıkla direnci değişen NTC ve PTC (termistör), NTC Negatif Sıcaklık Katsayılı dirençtir.
Bulunduğu ortamdaki sıcaklık arttıkça direnci düşer, sıcaklık azaldıkça direnci artar. PTC Pozitif Sıcaklık Katsayılı dirençtir.Bulunduğu ortamdaki sıcaklık arttıkça direnci artar, sıcaklık azaldıkça direnci düşer. Dirençlerde Birim Dönüşümleri 1 KW = 1000 W 1 MW = 1000 KW 1 MW = 1.000.000 W


Dirençlerin Bağlantıları
1. Seri Bağlantı : Bu bağlantıda dirençler birer ucundan birbirine eklenmiştir.Her dirençten aynı akım geçer. Toplam direnç (RT) ise dirençlerin cebirsel toplamına eşittir.
2. Paralel Bağlantı : Bu bağlantıda dirençlerin uçları birbirine bağlanmıştır. Her dirençten değeriyle o- rantılı olarak farklı akım geçer. Toplam direnç (RT) ise dirençlerin bire bölümlerinin toplamına eşittir. 3. Karışık Bağlantı : Bu bağlantıda dirençler seri ve paralel olarak bağlanmıştır.Toplam direnç (RT) ise paralel dirençlerin seriye çevrilip ( önce paralel kolların toplam direncini bularak ) , seri dirençlerin cebirselidir.


DİRENÇ RENK KODLARI

1 . Sayi 2 . Band
2 . Sayi 3 .Band
Carpan 4 . Band
Tolerans
Renksiz +-20%
Gümüs x 0.01+-10%
Altin x 0.1+-5%
Siyah 0 1
Kahverengi11x 10+-1%
Kirmizi22x 100+-2%
Turuncu33x 1000
Sari44x 10000
Yesil55x 100000+-0.5%
Mavi66x 1000000+-0.25%
Mor77x 10000000+-0.1%
Gri88x 100000000
Beyaz99x 1000000000
 
#3
Temel elektronik bilgisi: Diyotlar

DİYOT:

Elektrik akımı normal iletkenler kullanılarak birçok elaman geliştirilmiştir fakat asıl gerekli olan karar verme yetisine sahip olan bir elektriksel elemandır.




İşte buna ihtiyaç duyan insanoğlu daha önce keşfettiği temel atom bilgilerinin üzerine iki farklı simge kurdu, N ve P diye adlandırıldı. N tipi madde atomlarında bulunan elektronlarının sayısı 5 olan atomlardan oluşuyordu.
Bunlar genel vericiydiler, P tipi madde ise en dış yörüngesinde 3 elektron bulunan atomlardan oluşuyordu gelen alıcıydılar. Ardar da konan bu iki madde üzerinden geçen akım elektronlar açısından N den P 'ye olacak şekilde geçebiliyorlardı.
Tersinde ise yani P den N'e geçiş belirli bir sınır içerisinde imkansızdır. Bu elamana diyot olarak tanımlanmıştır. İki ucu olan elemanın artı olan ucuna Anot, eksi olan diğer uca ise Katot denilmektedir. Akım Anottan Katota doğru yol alır.(+ dan - ye tabirinde)


Peki bu sınırlar nelerdir diye bir tabiri açıklarsak, diyot un yapıldığı maddelerin ileri ve geri kutuplanma diye tabir edilen kutuplanması esnasında içindeki yalıtkan zar açılmak için yani ileri kutuplanmada iletime geçmek için belirli bir sabit gerilime ihtiyaç duyar bu gerilim kullanılan maddeye göre değişmektedir.
Geri kutuplamada ise zar aktif durumunu koruyarak belirli bir voltaja kadar iletimi sağlamaz yine bu voltaj kullanılan maddelere göre değişmektedir. En cok kullanılan maddeler silisyum ve Germanyumdur.
 
#4
Temel elektronik bilgisi: Transistörler

TRANSİSTÖR
Transistör ilk olarak 1947 AT&T's Bell Labaratuarında John Bardeen, Walter Brattain ve William Shockley tarafından geliştirilidi. Amaç Yarıiletken yani istenildiğinde akımı geçirecek istenildiğinde ise yapı akım geçişini engelliyerek yapısal bir kapı görevi görecekti. Silisyum ve Germanyum yarıiletlenleri kullanılarak üç kutuplu bir yapı oluşturuldu(iki yana Emitör ve Kollektör orta uca ise Beyz denildi).





Transistör yapısal olarak Silisyum ve Germanyum dizilişine göre NPN ve PNP olarak ikiye ayrılmıştır, yapısal bu ayrım transistörlerin akım geçirme yönünü etkilemiştir. Aşşağıda genel şemaları ile diyotsal tabirlerini görmektesiniz....







Yapı orta ucundan aldığı gerilimle diğer iki karşılıklı uç arasındaki bağlantıyı kuruyordu. Yapılan bu elektronik kompanend sayesinde günümüz yarı iletken teknolojinin temeli atılmıştır. Şu anda intelfirmasının yapdığı mikroişlemciler içerisinde yaklaşık olarak 5 milyar civarında transistör bulunmaktadır. Aşşağıda ilk protipi görmektesiniz:
Kullanımı oldukça kolay görülen bu anahtarlama elemanının yapısından kaynaklanan bazı kısıtlama ve zararlarıda yer almaktadır fakat bu şartlar genel kullanım ve özel kullanım örnekleriyle eşitlenen transistörler ile aşılmıştır.
Aşşağıda görülen örnek devrede beyze verilen gerilimin oranıyla kollektörden emitöre olan geçişi ve bu geçişin grafiğini görebilirsiniz. Kullanılan transistör NPN dir.






Yapsıal olarak mükemmelleştirilmek istenen transistör araştırmalarıyla Fet ve Mosfet diye tabir edilen yeni yarı ileten anahtarlama elemanları yapılmıştır. Bunlar transistörün eksik olarak görülen yönlerini kapatmak için geliştirilmiştir. Örneğin Fet yüksek hızlı ve kararlıklı bir eleman olmasına rağmen düşük akımlarda çalışarak bir yapı teşkil etmiştir.Fet'de transistörün üç ucu olan beyz,emitör ve kollektör yerine Gate,Source ve Drain uçları yer almıştır. Aşşağıda genel olarak FET'in yapısı örnek bir devre ile grafiksel olarak tutumu görülmektedir.




Mosfet ise yine yüksek hızlı ve yüksek akımlarda çalışabilen bir transistör türüdür yanda genel şeması :





Transistör en basit olarak Beyz ucuna verilen mA seviyesindeki akım ile Kollektör - Emiter arasını akım geçişine açan bir devre elemanıdır.Transistör devrelerde bir nevi anahtar görevi görür. Bi-polar ve Foto transistörler PNP ve NPN olamak üzere iki tipte imal edilirler.
Fet transistörler ise P-Kanal ve N-Kanal olmak üzere iki tipte imal edilirler.Bunların haricinde MOSFET ,DARLİNGTON , UNİJAKSIN ( UJT ) tipi transistörlerde bulunmaktadır ,fakat biz bu transistörleri her zaman kullanılmadıkları için ele almayacağız.
Transistörler GERMANYUM - SİLİSYUM gibi iki maddeden yapılırlar.Bu maddelere göre Karşılık Katologlarında ;Ge-P yani GERMANYUM maddesinden yapılmış PNP bi-polar trasistör ,Ge-N yani GERMANYUM maddesinden yapılmış NPN bi-polar trasistör ,Si-P yani SİLİSYUM maddesinden yapılmış PNP bi-polar trasistör ve Si-N yani SİLİSYUM maddesinden yapılmış NPN bi-polar trasistör olarak tanınır.





Bi-polar transitörler :
PNP tipi transistörler Kollektörü ( K ) eksi ,Emiteri ( E ) artı ve Beyz ( B ) ucu ise emitere göre eksi kollektöre göre ise artı olmalıdır.Yani beyz ucuna gelen gerilim kollektör ve emiter uçlarındaki gerilimden daha düşük bir gerilim olmak zorundadır.Aynı devre üzerinde bu gerilim ayrı bir kaynaktan veya da aynı kaynaktan alınan gerilim potansiyometre ile ayarlanarak uygulanabilir. NPN tipi transistörler Kollektörü ( K ) artı ,Emiteri ( E ) eksi ve Beyz ( B ) ucu ise emitere göre artı kollektöre göre ise eksi olmalıdır.

Foto transistörler :

Bu çeşit transistörler beyz yüzeyine gelen ışık şiddetine bağlı olarak Kollektör Emiter arası akım geçişine izin veren bir elemandır.Beyz ucu kullanılacak devreye bağlanmamaktadır.Bunun için bazı foto transistörler ise iki
bacaklı olarak imal edilirler.

Fet transistörler :

Fet transistörlerde Drain ( D )-OLUK ,Source ( S )-Kaynak ve Gate ( G )-Kapı şeklinde ifade edilirler.Buçeşittransistörde Kapı akımının büyüklüğüne göre Oluk-Kaynak arası geçen akımın şiddetide değişme gösterir.N-Kanal tipi Fet transistörde Oluk ( D ) artı ,Kaynak ( S ) eksi ve Kapı ( G ) ise Kaynağa göre eksi olmalıdır.P-Kanal tipi Fet transistörde Oluk ( D ) eksi ,Kaynak ( S ) artı ve Kapı ( G ) ise Kaynağa göre artı
olmalıdır.

Güç Transistörleri:

Anahtarlama ve yükselteç devrelerinde kullanılırlar. *Doyumsu bölgede çalışmakla transistörün kesime gitme bölgesini düşürerek anahtarlama frekansını arttırıyoruz. İletime Almak İçin Gereken Koşullar:-Base emiter gerilimi pozitif olacak Vbe>0,7 aktif bölgeden doyum vcb>0,7 bölgesine geçirilir ve bu anda vcb<0 olur. Kesim için vbe<0 yapılır fb kesilir .Kesime geçme süresi iletime geçme süresinden daha büyüktür.*%90`dan %10`a düşme süresine kesime geçme süresi denir.

GÜÇ ELEKTRONİĞİNDE KULLANILAN ELEMANLAR

ELEMAN TÜR GERİLİM AKIM iletim de kapı frekans
diyetD500050000,6_1KHZ
TransistörD12006002,5_3orta2_4KHZ
MosfetD1000753_4küçük1KHZ
IgbtD16004003_4küçük40_60khz
GtoD45003002,5_3büyük0,5_1khz
TristörD600035001,5küçük0,5khz
 
#7
Cevap: Elektrik-Elektronikte Aradığınız Herşey Burda...(e-e indexi)

arkadaşlar ben elektronik tamirine yeni başladım az çok anlıyorum biraz ama çook eksiğim var ve nereden başlayacağımı bilmiyorum çok zor bir iş gerçekten ama çok isteğim var nerden başlamam lazım bu konuda bana yardımcı olursanız sevinirim şimdiden teşekkürler bu arada eline koluna sağlık
 
Durum
Üzgünüz bu konu cevaplar için kapatılmıştır...